हितोपदेश.
12.
सुनां द्वंगु भिंकेत स्‍वइ, व ज्ञानी खः, सुनां द्वंगु भिंकेत स्‍वइ मखु, व मूर्ख खः। 
भिं मनूयात परमप्रभुं नं यय्‌की, नुगः वँचुपिन्‍त परमप्रभुं दोषी ठहरय्‌ यानादी। 
मभिं ज्‍यां यानाः सुं मनू थातं च्‍वने फइ मखु, धर्मीतय्‌त संके तक नं फइ मखु। 
भिंम्‍ह कलाः वया भाःतया मुकुट खः, तर भाःतयात मछालापुकीम्‍ह मिसा ध्‍व‍गीगु क्‍वँय्‌ थें खः। 
धर्मी मनूतय्‌गु नुगः भिंगु बिचालं जाइ, तर दुष्‍टतय्‌गु सल्‍लाहयात गुबलें पत्‍याः याये मज्‍यू। 
दुष्‍टतय्‌गु खं ग्‍यानापुगु जालय्‌ लाकी, तर धर्मीतय्‌गु खं बचय्‌ याइ। 
दुष्‍टतय्‌त हुत्‍यानाछ्‍वइ, इमिगु हा तक हे ल्‍यनी मखु। धर्मीतय्‌गु छेँ धाःसा ल्‍यनाच्‍वनी। 
मनूतय्‌त इमिगु बुद्धि कथं हनाबना तइ, बेक्‍वःगु नुगः दुपिन्‍त धाःसा क्‍वह्यंकी। 
थःत तःधं क्‍यनाः नयेमखंका जुइगु स्‍वयाः नं थः छुं हे मखय्‌क जुयाः नं छम्‍ह दास दय्‌काच्‍वनेगु बांलाः। 
धर्मी मनुखं थः पशुतय्‌त छुछु माः धकाः बिचाःसंचाः याइ, तर दुष्‍ट मनूयाके नुगः हे दइ मखु। 
थःगु बुँइ ज्‍या यानाः नइपिन्‍त नये त्‍वनेया मगाः जुइ मखु, तर म्‍हगस जक म्‍हंकाः जुइपिं मूर्खत जक खः। 
दुष्‍टत मभिंपिं मनूतय्‌सं लुतय्‌ यानाहःगु सम्‍पत्तिइ मिखा वंकाच्‍वनि। धर्मीत धाःसा हा बल्‍लाःगु सिमा थें खः। 
दुष्‍ट मनूत थःगु हे मभिंगु खँया जालय्‌ क्‍यनी। तर धर्मी मनूत दुःखया जालं पिहां वइ। 
झीत झीगु ज्‍या व खँ कथंया हे सजाँय व सिरपाः दइ। 
मूर्खतय्‌सं थःगु खँ हे खः ताय्‌की, तर बुद्धि दुपिंसं मेपिनिगु सल्‍लाह नं न्‍यनी। 
मूर्खतय्‌सं धाय्‌वं तं क्‍यनी, बुद्धिमानतय्‌सं थःत क्‍वह्यंकूसां मिखा तिस्‍सिनाबी। 
सत्‍यम्‍ह साक्षीं खःगु साक्षी बी, तर फताहा साक्षीं फताहा खँ ल्‍हाइ। 
बिचाः मयासे नवाःगु खं तरवारं थें घाः याइ, तर बिचाः यानाः नवाःगु खं घाः नं लनी। 
सत्‍य खँ न्‍ह्याबलें ल्‍यनाच्‍वनी, मखुगु खँ ताः तुइ मखु। 
दुष्‍टतय्‌गु नुगः न्‍ह्याबलें मभिंगु खं जायाच्‍वनि, तर भिंगु खं लय्‌ताः हइ। 
धर्मीतय्‌त गुबलें नं दुःख जुइ मखु, तर दुष्‍टतय्‌त दुःखया दुःख जक जुइ। 
मखुगु खँ ल्‍हाइपिन्‍त परमप्रभुं यय्‌कादी मखु, तर सत्‍य खँ ल्‍हाइपिंलिसे वय्‌कः लय्‌तायादी। 
बुद्धिमानतय्‌सं थःत सःस्‍यू धकाः क्‍यना जुइ मखु। तर मूर्खतय्‌सं थःगु मूर्खता ब्‍वया जुइ। 
मेहनत याइगु ल्‍हातिं शासन याइ, अल्‍छीत च्‍यः जुयाच्‍वनेमाली। 
चितासू मन्‍त कि मनूतय्‌ नुगः क्‍वतुनी, तर क्‍यातुगु वचनं नुगः चंचंधाइ। 
धर्मीतय्‌सं थः पासापिन्‍त भिंगु लँपु क्‍यनी। दुष्‍टतय्‌सं धाःसा मखुगु लँय्‌ यंकी। 
अल्‍छीतय्‌ मनं तुंगु पूवनि मखु। तर मेहनत याइपिनि यक्‍व धनसम्‍पत्ति दइ। 
धार्मिकताया लँपुइ जीवन दु, थ्‍वं गुबलें नं मृत्‍यु पाखे यंकी मखु।