लूकाल. 9. उंद दिया येसु तनाङ बारा बळयिरिन केयिसि, मन्कलोरग्डाहि सबे देयह्‌किन पेसिह कीयलाहि ओसो रोगमतोरिन सव्रे कीयलाहि ओरिह्‌क लावु ओसो अदिकर ईतोग़. पया देवुळि मन्कलोरा जीवातगा राजेम कीयनद पोल्‍लोतुन पोकुर कीयलाहि ओसो रोगमतोरिन सव्रे कीयलाहि ओरिन लोहतोग़. लोहतह्‌पा “मीट सेवाते दाकिर अस्के मीवा कयदे डुडि, जोर्का, गाटो, कोताङ, जगाङ-गेंदेङ इद्रम बाताङे ओयमाटु. बेद लोतगा मीट दाकिर, अदे लोतगा मन्ह्‌टु, अदे लोतग्डाह दुस्रा नाग़ अन्ह्‌टु. बेद नाटेनोर लोकुर मीक रोम एवोर, अग्डाहि पेसना वेलाते देवुळि ओरा पोग़ोन ओङ आता इनजोर तोहतलाहि, मीवाङ काल्कना दुरातुन अगाने दुल्पिसि पेसाटु,” इतोग़. अद्रमलेह्‌काने पया ओर अग़ पोस सेवाते दायह्‌पा, बेसता कबुरतुन पोकुर कीसोरे ओसो रोगमतोरिन सव्रे कीसोरे सबे नाह्‌किह्‌क अतोर. पया येसु कीतव ओसो वेहतव पोल्‍लोन गालिल पटटा राजाल एरोद अंतिपस केंजिसि एक्बेक आतोग़. बाराह्‌क इतेके उय्तुर, “देवुळता कबुरतोग़एलिया मुय्तोग़ ओसो वने वातोग़,” इंदुर. उय्तुर बार “आयो! वेल्‍लाय मुने बोर कबुरतोर मतोर, ओरग्डाहि जीवा अरतोग़ु, वेग़ ओर्वोग़ देवुळता कबुरतोग़ आंदोग़ बहे,” इंदुर. ओसो उय्तुर बार, “योहन डोलिस जीवा अरतोग़,” इनजोर इंदुर. अस्के एरोद राजाल “योहनना तलातुन इतेके नना डाय वेहच मतन, मति इंजेके नना इद्रमताङ पोल्‍लोङ केंजलाह आतन, इतेके वेग़ बोग़ मंदनोग़?” इनजोर येसुन ऊळलाह विचर कीतोग़. पया येसुनाङ बळयिर सेवाताहि मल्‍स वासि तमा बाताल-बाताल कीतोर, अव सबे कबस्किन येसुन वेहतोर. वेहतापया ओग़ ओरिन पोसि बेत्सेदा नाटेनगा बोरिह्‌के एर्का आयवाह अतोग़. मति इद पोल्‍लो लोकुरिह्‌क एर्का आतस्के, ओर वने ओरा पयाह अतोर. अस्के येसु मुडुन गूनमते केयिसि, देवुळि मन्कलोरा जीवातगा राजेम कीयनद पोल्‍लोतुन ओरिह्‌क वेहतोग़. केंजवालोरग्डाहि बोर रोगमतोरिह्‌क सव्रेम आयना मता, ओरिन सव्रे कीतोग़. पया पोळ्द दायलाह आस मता, अस्के बारा बळयिर येसुनगा वासि इद्रम इनदलाह आतोर, “गूरु, माट नाटेनग्डाह वेल्‍लाय जेक मह्‌नल, अदिह्‌क लोकुरिन इग्डाह लोहचीम, वेर सबेटोर एरे-गूरेताङ नाह्‌कनगा अनजि तम्क उंजलाह जागा ओसो तिनदलाह गाटो पर्ह्‌किर.” इतस्के येसु उल्टा ओरिने, “अले मीटे ओरिह्‌क तिंडटा बह कोट कीम्ह्‌टु रा!” इतोग़. इदिन केंजिस बळयिर “गूरु, माट इचोन लोकुरिह्‌क गाटो असिस तच तिहनाह आतोमा? इंजेक मयगा इतेके सिरप एयुङ आरिङ, रेंड मीन्ह्‌क इवे मन्ह्‌ताङ, इविन विळ्सिसि इतेके बाताले इले,” इतोर. अगा आस्किनु, पिलाङ-पेकोरिन विळ्सिसि कोय्तोरे जोक-जोक एयुङ अजर्क मतोर. अचोन लोकुर मन्ज आय मति, “लोकुरिन पनास-पनासताङ गुमिङ कीसि उदिह कीम्ह्‌टु,” इनजोर येसु ओरिन वेहतोग़. ओग़ वेहतप लेह्‌का बळयिर कतमतोरिन अद्रमे उदिह कीतोर. पया येसु एयुङ आरिङ ओसो रेंड मीन्ह्‌किन तेहतोग़, पया पोग़ोन ऊळिसि देवुळतुन जोहर कीतोग़. कीसि अविस्किन तुक्ळेङ कीतोग़, अह कीसि “लोकुरिह्‌क तूसिस ईम्ह्‌टु” इनजोर तनाङ कग़यवालोरिन वेहतोग़. तूसिस ईतस्के कतमतोर लोकुर पोटा पंजनाह तितोर. तितापया अव पिसतवु तुक्ळेङ, बारा डालाङ निंदतविन ओर जमा कीतोर. पया अद्रम आनेके येसु उंद मल्का तना वग़ोग़े देवुळता संगे वळ्ह्‌कसोर मनदह्‌पा, ओनाङ कग़यवालोर वने ओना संगे मतोर. ओरिन येसु इद्रम ताल्ह्‌कतोग़, “नना बोनन आंदन इनजोर लोकुर नाक इन्ह्‌तोर?” इनजोर इतोग़. इतस्के “उय्तुर बार नीक एग़ मीहवाल योहन इन्ह्‌तोर, उय्तुर बार ‘देवुळता कबुरतोग़ एलियाल आंदोग़,’ उय्तुर बार ‘वेल्‍लाय मुनेटोर देवुळता कबुरतोरग्डाहि ओर्वोग़ मन्कल जीवा अरतोग़ बहे,’ इन्ह्‌तोर,” इनजोर तनाङ कग़यवालोर इतोर. इतापया येसु ओरिन, “अले पया मीट वेहाट, नाक बोग़ इनजोर मीट इह्‌निर?” इनजोर ताल्ह्‌कतोग़. ताल्ह्‌कतस्के “सामि, निमा इतेके देवुळ लोहतोग़ पिसिह केवाल किर्स्तुनिन आंदिन,” इनजोर पत्रु इतोग़. पया पत्रुना पोल्‍लोतुन केंजिसि येसु, “नना किर्स्तुनन इनजोर मीट बोने वेहमाट बहा,” इनजोर उकुम इतोग़. पया तनाङ कग़यवालोरिन इद्रम काग़्हता बोटटोग़, “मान्वना नडुम पुटटोन्कु, इतेके नाकु पका तिपल आयनद मन्ह्‌ता. यहुदिराङ पेदल्‍कु, पेर्मालोर, सास्‍त्रमगूरुर नाक पास्कनुर, हव्‍कनुर, ताना पया मूंड दियाने नना तेग़्‍ककन, इव करल अद्रम आयनुङे!” इनजोर वेहतोग़. ताना पया जमा आतोर सबेटोरिन इतोग़, “बोर नावाङ कग़यलाह वायना विचर कीस्‍तोर, ओरु दिनम तमा हव्‍कनागुटा कांजतप, नयेनाह्‌क वायनव तिपल्किन आपिर, ओसो तमाये गिर्दातुन पोहचि नावा अग़दे ओरिह्‌क ताक पोयतग़ा. बोर इद बूमते तमा कुदता जीवातुन पिसिह कीयलाह ऊळिह्‌तोर, ओर आक्रिते बूळेम आयनुर. मति बोर नयेनाह्‌कु सबे पोहतह्‌तोर, ओरिह्‌क देवुळि पूना जीवा ईयग़ा. मन्‍कल इद दुनियाता सबे रीतता सुकम दोर्किह कीस आय मति, तना कुदता जीवातुन अमेसातुह्‌क लेसिह कीतोग़, इतेके ओन्‍क बाताल पाय्‍दा आयग़ा? नीवा जीवा लेसता इतेके ताना बद्लातुह्‌क बातय ईया पग़विन! बोग़ु नना येसुनाङ कग़यवानन इनदलाह पेग़्के-मुनेह आस्तोग़, ओनु नना मान्वना नडुम पुटटोनन वने जेक तासकन. ओसो बेद दिया नाकु पवित्र देवतुल्क बेरा गिजुरते ततनुङ, अद दिया नना नावा डीसाते ओसो बाबाना डीसाते वायकन, अस्के अद्रमतोग़ मन्कन मावोग़ इनदलाहि पेग़्के-मुनेह आयकन. इह केंजाट, सेतेमते नना वेहतह्‌नन, मियग्‍डाहि उय्‍तुर नावा संगे मनवालोरिर, हायनामुनेन देवुळि तना राजेम निल्पिह कीयनदिन मीट ऊळकिर,” इनजोर वेहतोग़. इव पोल्‍लोङ वेहच आट दियाना पया पत्रु, योहन, याकुब वेरिन येसु तना संगे पोसि, देवुळता संगे वळ्ह्‌कलाहि, उंद मेटापोग़ोन अतोग़. अगा ओग़ वळ्ह्‌किह्‌पा इद्रम आता इतेके, ओना मोकमता रूप मिळ्न्दता, ओनाङ गेंदेङ, कोंडाङ ऊळ पग़वाह तिर्मिळ्सिंदुङ. अस्के अगा बह आता इतेके, मोसा मुय्तोग़ ओसो एलिया मुय्तोग़ वेर इर्वुर मुनेतोर देवुळता कबुरतोरु, येसुनगा डीसाते वातोर. वासि, येरुसलेमतगा येसु बेद हायना हामुरता कबळतुन मारिह कीयना मता, अदिना लोप्पा ओना संगे वळ्ह्‌कलाह आस मतोर. पत्रु ओसो ओना संगतोर उंजिस मतोर. पया ओर तेदतोर अस्के येसुना डीसातुन ऊळतोर. ओसो ओना संगे ओर इर्वुर नितदिन ऊळतोर. गळ्क मनेके मोसा मुय्तोग़ ओसो एलिया मुय्तोग़ येसुनग्डाह अनेके, पत्रु पया “सामि, माट इगा मह्‌नल इतेके बेस आता, माट इगा मूंड मंडाङ पंडकोम: उंदि नियेनाह्‌कु, उंदि मोसा मुय्तोनेनाह्‌कु, उंदि एलिया मुय्तोनेनाह्‌कु,” इतोग़. (इव पोल्‍लोङ पत्रु बाताल वळ्ह्‌किंदोग़ अद तना तन्के तेळियो.) ओग़ इव पोल्‍लोङ वळह्‌कनेके ओरा पोग़ोन वेल्‍लाय मोयुल वासि ओरिन मुचता, मुचतस्के वेर मुवुर कग़यवालोर पका रेयतोर. ओरिन मुचतद मोयुलताहि उंद इद्रमता लेङ केंज वाता, “वेग़ नावा मग़ि आंदोग़, वेन नना आचतन, वेनाङे मीट केंजसोर मन्ह्‌टु,” इता. अद लेङ केमेन आतापया वेर मुवुरिह्‌क आसि येसु वग़ोग़े अगा दिसतोग़. अदिह्‌क वेर केमेन आस मतोर, ओसो अगा ओर बाताल ऊळतोर, अदिन बोन्के बाताले बह वेहोर. इमा दिया बाताल आता इतेके, ओर मेटाताहि रेगतोर, अस्के लोकुरा बेरा गोह्‌डि, येसुन कलियलाह मेटा कचुल वातोर. अस्के लोकुरा नडुम ओर्वोग़ मन्कल पका जोरते केयिसि इतोग़, “गूरु! नना नीवाङ काल्क अरयह्‌नन, मति जीवा लोपिस नावा मग़िनेके ऊळा, वेग़ नावा वग़ोग़े मग़ि आंदोग़. वेन तोप-तोप देयम अह्‌चिह्‌ता, अस्के वेग़ पका केयिह्‌तोग़, ओसो वेन तोडटाहि बोमुल पेसनाह पका तेल्ह‌तह्‌ता, अद वेन बेस्केन विळ्सो, तिपल कीसोरेन मन्ह्‌ता. इद देयमतुन पेहतलाह नना नीवाङ कग़यवालोरिन अर्जि कीतन, मति ओरा संगे आया पग़वो,” इनजोर वेहतोग़. अस्‍के येसु इतोग़, “ए विस्‍वस लेवोरिर, गलत विचर केवालोरिर, मीवा संगे बेचानाह नना मंदकन! मियेनाह्‌क नाक कयर वास्ता. अले नीवा मग़िन इगा तय,” इतोग़. पया ओग़ पेकान येसुनगा तनेकेन देयम ओन नेल अर्हचि पका तेल्हता. अस्के येसु अद देयमतुन दगा ईतोग़, ईतापया ओग़ पेकान सव्रे कीसि ओना तपेनगा ईतोग़. अस्के इद देवुळता डीसातुन ऊळिसि सबेटोर लोकुर बामतोर. येसु कीयनद कबळतुन लोकुर ऊळिसि बामिंदुर, अस्के येसु तनाङ कग़यवालोरिन इद्रम इतोग़, “नना मीक बेव पोल्‍लोङ वेहतलाह आतन, अविस्किन बेस-नेह्‌ना केंजाटु. माने-मन्‍कना नडुम पुटटोनन, नाकु कोंटेतोरा कयदे पोस ईयना मन्ह्‌ता,” इनजोर वेहतोग़. मति येसु वेहतद पोल्‍लो ओरिह्‌क मुर्तिय तेळियो. अद पोल्‍लो ओरग्डाह मकिस मता. अदिह्‌क अदिन ओर पुनदा पग़वोर. ओसो अद पोल्‍लोतेनाह्‌क ओन ताल्ह्‌कलाह वने ओर रेयिन्दुर. पया “माट बारा मन्कलोरग्डाहि सबेटोरिह्‌क बेरोग़ बोग़,” इनजोर तमा बळयिरा नडुमिये कट्‌ला पुटटा. अस्के ओरा विचर बाताल मन्ह्‌ता इनजोर येसु पुतोग़. पुनजि ओर्वोग़ उड्लोग़ पेकान केयिसि तनगा निल्‍पिह कीतोग़. कीसि “बोग़ु, वेग़ उड्लोग़ पेकान नावा पेदिरते एरे कीस्तोग़, ओग़ नाक एरे कीतपे. ओसो बोग़ु नाक एरे कीस्तोग़, ओग़ नाक लोहतोन वने एरे कीस्तोग़. अदिनेनाह्‌क बोग़ मियग्डाह सबेटोरिह्‌क उड्‌लोग़ मन्ह्‌तोग़, ओग़े सबेटोरिह्‌क बेरोग़ आंदोग़,” इतोग़. इतस्के योहन इतोग़, “गूरु, नीवा पेदिरते ओर्वोग़ मन्कल देयह्‌किन पेसिह कीयह्‌पा माटु ऊळतोम. ओग़ मावा तोळतोग़ आयवाह्‌कु, माट ओन रोमिह कीतोम,” इतोग़. इतस्के “बोग़ मीवा विरुदतोग़ आयोग़, ओग़ मीवोग़े आंदोग़, मीट ओन रोमिह केमाटु,” इनजोर येसु योहनिन वेहतोग़. येसु‌ह्‌क देवुळदीपतगा दायनद दिया एरे एवसोर मता. अदिनेनाह्‌क ओग़ येरुसलेम दायलाह अट कीस पेसतोग़. येसु तना पेसनामुनेन उय्तुरिन कबुर लोहचीतोग़. ओर ओन्क जागा तयर कीयलाह सामरि जाततोर लोकुरा उंद नाग़ एवतोर. मति येसु येरुसलेम दायलाह पेसतोग़, इनजि सामरि जाततोर लोकुर येसुन ओसो ओनाङ कग़यवालोरिन अगा रोमलाह एवोर. ओरिन रोमलाह एवाह्‌कु येसुनाङ कग़यवालोरु याकुब ओसो योहन वेर इद्रम इतोर, “सामि! इद नाटेनोरिन बूळे कीयलाह, पोग़ोटा बूमताहि किस अरयि इनजोर माट उकुम ईकोम, इद्रम नीवा विचर मन्ह्‌ताया?” इतोर. अस्के येसु ओरेके मिळ्न्दिस ओरिन तेर्हतोग़. पया ओर अग्डाह दुस्रा नाग़ अतोर. पया अग़दे ताकसोर अनेके बोग़ो ओर्वोग़ मन्कल येसुनगा वासि, “गूरु, निमा बेक अतेकाय, अकेन नना नीवा संगे वायकन,” इतोग़. इतस्के, येसु ओन इतोग़, “कोय्लेस्किह्‌क मनदलाह बार गळ्‍दाङ, पिटेह्‌क मनदलाह बार गूडाङ मन्ह्‌ताङ. मति नना माने-मन्‍कना नडुम पुटिसाय मति, नाक तला रोयिह कीयलाह वने जागा इले,” इतोग़. पया येसु दुस्रोन ओर्विन “नावा पयाह पयाह वासि नावाङ कग़या,” इनजोर वेहतोग़. मति ओग़ मन्कल इतोग़, “गूरु, नना नीवा संगे वायकन, निटमे. मति मुने नाकु बाबाना लोन दायलाह ईमु. बाबाल हायनोग़ अस्‍के नना ओन पोहचि नियके वायकन,” इतोग़. इतस्के येसु इतोग़, “देवुळता जीवालेवोरु हातपे मन्ह्‌तोर, ओरे तमाङ हातोरिन पोहिर, निमा मात्रम देवुळता राजेमता कबुरतुन वेहा,” इनजोर इतोग़. ओसो ओर्वोग़ मन्कल येसुन इतोग़, “नना नीवा पयाह वासि कग़यकन सामि! मति मुने नना लोन अनजि, नावा लोतोरिन वेहच वाय्ह्‌नन,” इतोग़. इतस्के येसु इतोग़, “नांगिल पोसि पेग़्के ऊळसोर पूहवाल मन्कल देवुळता राजेमता सेवातुह्‌क लायकतोग़ आयोग़,” इतोग़.