मत्याल. 12. अद तूकने येसु माट कग़यवालोरोम बार वारमता पोल्‍वादियाते बोराङो पोलह्‌कना नडुमतुह्‌क अतोम. अनेके माक कग़्व वसताह्‌कु माटु गोह्‌कनाङ एन्‍किन ऊचिसि तिंदोम. तेन ऊळिसि उय्‍तुर परुसिर इतोर, “पोल्‍वादियाते बेदे कबळ इटलाह पोलो, तानु नीवाङ कग़यवालोर नोमोर,” इनजि येसुन कट्ला कीतोर. अस्‍के जीवातुन पिसिह कीयलाह बेस्‍के-बेस्‍के मोसानाङ अडोनु माग़्‍ङलाह पोलिह्‌ता, इदिन तोहतलाह येसु ओरिन इतोग़, “मुनेता कालमते दाविद राजाल तनाङ ऐंगेटोर बार, ओरिह्‌क कग़्व वसतस्के बह कीतोर? ओरु देवुळता रावुळतगा बह अतोर, अगा देवुळतुह्‌क वाटटाङ आरिनु सिरप बूमयालोरिह्‌के तिंदलाह पोलिह्‌ताङ, अवे आरिनु बूमयालोर ओरिह्‌क तिंदलाह ईतोर, तेन मीटु सास्‍त्रमते बेस्‍केन अर्वविरा? अस्‍के देवुळि दाविद राजानु ‘तपतिन,’ इनो इतेके. अद्रमे पोल्‍वादिया मतेकाय बूमयालोरिह्‌कु मंदिरता माळना कबळ कीयना पोलिह्‌ता, अस्‍के ओर पोल्‍वादियाता अडोतुन कळ्‍वोग़ केवोर, इदिन मीटु सास्‍त्रमते अर्वविरा? नना मीक वेहतह्‌नन, मंदिरताङ बूमयालोरिह्‌काय वीळिस बेरोग़ अदिकरतोग़ ओर्वोग़ मीवा मुनेह निच मन्ह्‌तोग़, ओनन ननाने. ‘मोक-मोह्‌रम ईयना वाटो ओर्विनेनाह्‌क मीटु जीवा लोपतप मनदना बेसु, इहे नावा विचर मन्ह्‌ता,’ इद सास्‍त्रमते देवुळ वेहतद पोल्‍लोता अर्तम मीट पुन्ज मनेरिर इतेके कसुरलेवोरिन मीट तप तासविर आवेरिर. बाराह्‌क इतेके नना माने-मन्‍कना नडुम पुटटोनन आंदन, पोल्‍वादियाते पोलनदिन, पोलवदिन वेहतनद अदिकर नाक मन्ह्‌ता.” अग्‍डाहि पेसिस पया माटु ओरा पार्तनाता लोन अतोम. अतस्‍के अगा ओर्वोग़ वाग़ता कयदोग़ मतोग़. अस्‍के येसुन तप तोहतलाह इनजोरे, “पोल्‍वादियाते दुकतुन सव्रे कीयनद कबळ पोलिह्‌ताया, बार पोलोया?” इनजि ओनु परुसिर ताल्ह्‌कतोर. अस्‍के ओरिन येसु इतोग़, “मियग्डाहि ओर्विनगा उंदिय गोरे मतेके, अदु पोल्‍वादियाते बोंदातगा अरतेके, तान अदे दिया ओग़ु तेंडोग़ आयनोग़ा? ओग़ निटमे तेंडनोग़! ऊळाटु, गोरेतुह्‌काय मन्कना जीवा बेचोटा बेरा मन्ह्‌ता! अदिनेनाह्‌कु पोल्‍वादियाते ओर्विनेनाह्‌क बेसता कबळ कीयना पोलिह्‌ता.” पया “कय आहा!” इनजोर येसु वाग़ता कयदोन इताहे ओग़ तना कयदुन आहतोग़. अस्‍के अद वाग़ता कयु दुस्रा कयलेह्‌का सव्रेम आता. मति ओर परुसिर पलत पेसिसि येसुन बह कीस हव्ककल, इनजोरे वळ्ह्‌कतोर. इव पोल्‍लोङ केंजिसि येसु अग्‍डाहि पेसतोग़. अस्‍के वेल्‍लाय मुल ओना पयाह अतोर. ओराङ सबे रोगह्‌लोरिन ओग़ सव्रे कीसीतोग़. “केंजाटु, नना मियेनाह्‌क बह कीतन इनजि बेगान बह वेहमाटु!” इनजि येसु सव्रेम आतोरिन वेहतोग़. इद्रमि यसयाल इनवाल देवुळता मुनेता कबुरतोग़ देवुळ लोहवाल राजाना लोप्पा बेद पोल्‍लो वेहच मतोग़, अद इंजेके करल आता. अद इह मन्ह्‌ता: “देवुळि इन्ह्‌ता, ‘ऊळाटु, नावा सेवकि, ओने नना आचतन, ओनगाने नना जीवा वाटिह्‌नन, ओना संगे नना गिर्दाते मह्‌नन. ओना लोप्पा नना नावा पवित्र जीवा तासकन, नावा दळ्‍म अर्हतकन. ओग़ सबे देसेह्‌कनोरिह्‌कु नावा सेतेमतुन आबुर कीयनोग़. ओग़ बोना संगे वह्‌चोग़ आयनोग़, जोरते केयोग़ आयनोग़. ओसो ओना आळो बजरते लोकुरिह्‌क वेनदा वावो आयग़ा. ओना सेतेम गेल्‍सनाह्‌जोमु ओग़ु सनिसारम पोयतप मनवालोरिनु वेग़्होग़ आयनोग़, ओसो आसालेवप मनवालोरिह्‌कु आसा ईयनोग़. अहे ओनगा सबे देसेह्‌कनोर आसाते मंदनुर.’ ” देवुळ लोहवाल राजाल तना कबळ आबुर केवप कीयनोग़ इनजि यसयाल इह रासतोग़. अस्‍के पया देयह्‌क पोयताह्‌कु मूकाल-गुडि आता मन्कन लोकुर येसुनके ततोर. ततस्‍के येसु ओन सव्रे कीसीतोग़, अस्‍के ओग़ मन्कल वळ्ह्‌क बोटटोग़, अहे तोवया बोटटोग़. अस्‍के लोकुर पका बामिसि इनदलाह आतोर, “बह दाविद राजाना कूळते पुट वावाल मतोग़, वेग़ ओग़े पिसिह केवाल मनदनोग़ा?” मति अगा मतोर परुसिर तेन केंजिस इतोर, “वेग़ कोनि बेल्‍जेबुल इनदनद देयह्‌कना मुक्‍याना साय्‍तालेवा देयह्‌किन पूंड पग़वोग़!” इद्रम अडम वळ्ह्‌कतोर. परुसिराङ पोटाताङ विचर्क पुनजि, ओर पिसाते तप वळ्ह्‌किह्‌तोर इनजि तोहतलाह, येसु ओरिन इतोग़, “बेदाय राजेमते तमाय नडुमि कोंटेङ पुटटेके, अद राजेम लेङिह्‌ता. अहे लोतगाय, नाटेनगाय कोंटेङ पुटटेके अववने निलोङ. अद्रमे देयह्‌कना मुक्याल तनाङे देयह्‌किन पूंडटेके अविस्‍कनगा वने कोंटेङ मन्ह्‌ताङ. पया अविना राजेम बह नितग़ाया? अले मीट इतपु देयह्‌कना मुक्‍याना लावते नना देयह्‌किन पूंडटेके. मीवोर पया देयह्‌किन पूंडिह्‌तोर, बह ओरवने देयह्‌कनाये लावते पूंडिह्‌तोरा? इद्रम मीवाङ विचर्क चुकताङ इनजि ओर तमाय तोहतनुर! मति देयह्‌किन नना देवुळता जीवाता लावते पूंडिह्‌नन इतेके मियगा देवुळता राजेम वाता, इदिन पुन्ह्‌टु. इदिन पुन्पिह कीयलाह नना मीक उंद पोल्‍लो वेहतह्‌नन: उंद लोतगा नेङिसि लूटे केवाल मुने अग्‍डोन पळयोनु दोहवालेवा अग्डा मादुन लूटे कीसि पेहता पग़यनोग़ा? आयो, ओन मुने दोहतेकेने ओना लोतुन वेग़ लूटे कीस ओयनोग़. अद्रमलेह्‌का देयह्‌कना पळयोन दोहतेकेने नना देयह्‌किन पूंड पग़यकन. “बोर नावा संगे गोतते मनोर, ओर नावा विरुद मन्ह्‌तोर, ओसो बोर नावा संगे लोकुरिन गुम कीयलाह तोळ आयोर, ओरु नयग्डाहि लोकुरिन बिरोबटो कीस्‍तोर.” पया येसुह्‌कु देयह्‌कना मुक्याल लाव ईता इनजि तप तोहतना, इद देवुळता जीवातुन उस्‍कतप आस्‍ता, इदिन तोहतलाह येसु ओसो इतोग़, “नना मीक वेहतह्‌नन इतेके मन्कना सबे पापमतुनु, अहे देवुळता अडम वळ्ह्‌कतदिनु, देवुळि माप कीया पग़यग़ा. मति देवुळता पवित्र जीवाताङ कबस्‍किन बोग़ उस्‍किह्‌तोग़, ओन मात्रम देवुळ माप केवो आयग़ा. अहे बोग़ माने-मन्‍कना नडुम पुटटोना अडम वळ्ह्‌किह्‌तोग़, ओन इंका देवुळि माप कीया पग़यग़ा. मति देवुळता पवित्र जीवाताङ कबस्‍किन बोग़ उस्‍किह्‌तोग़, ओन देवुळ माप केवो आयग़ा. इद कालमते आयि, वायना कालमते आयि, बेस्‍केन माप केवो आयग़ा.” “केंजाटु, मराङ तमाङ कायानग्डाहे पुनदा वास्ताङ. मरा बेसतल इतेके तानाङ कायाङ वने बेसताङ. अहे मरा लागो इतेके तानाङ कायाङ वन लागोङ. अद्रमलेह्‌का मन्कलोराङ कबस्‍किन ऊळिसि, ओर बेद्रमतोर इनजि मीट पुनदकिर. एय तरसविसमलेह्‌काडोरिर, मीट लाग्‍वोरिर मनजि मीक नेह्‌नाङ गोटिङ बह वळ्ह्‌क वायनुङ! बाराह्‌क इतेके पोटातगा बेव पोल्‍लोङ निंदिस मन्ह्‌ताङ, अवे पोल्‍लोङ तोडटाहि पेसिह्‌ताङ. बेसतोग़ मन्कल तना पोटाताहि बेसताङ पोल्‍लोङ पेसिह कीस्तोग़, अहे लाग्‍वोग़ मन्कल तना पोटाताहि लाग्‍वाङ पोल्‍लोङ पेसिह कीस्तोग़. ओसो नना मीक वेहतह्‌नन, आक्रि नेयमता दियाते देवुळि मीवा तोडटाहि पेसतद उंद-उंद उगसता पोल्‍लोता लेका मियग्‍डाह एतग़ा. बाराह्‌क इतेके आक्रि नेयमता दियाते निमा कसुर मह्‌निना, मनविना, इदिन नीवाङ इद बूमते वळ्ह्‌कताङ पोल्‍लोङ तोहतनुङ.” अस्‍के उय्‍तुर परुसिर, सास्‍त्रमगूरुर येसुनगा वासि इतोर, “गूरु, निमा ‘देवुळताह वातन,’ इह्‌निन, नीवा कयदग्‍डाहि बामिह कीयनद सीना माक ऊळना मन्ह्‌ता,” इद्रम ताल्ह्‌कतोर. अस्‍के येसु ओरिन इतोग़, “लाग्‍वोरु, देवुळतुन केंजवोरु, नावाङ बेरा डीसाताङ कबस्‍किन ऊळतोर इद पीळतोरु नाक सीना ताल्ह्‌किह्‌तोर. मति योनाल इनवाल देवुळता कबुरतोन्‍क बह-बह आता, सिरप अदे सीना नना ओरिह्‌क तोहतकन, तान विळ्‍सिस दुस्रा सीना तोहोन. इतेके योनाल बेद्रम नग़्‍का-पियल मूंड दियाङ बेरा मीनता पोटालोप्पा मतोग़, अद्रमे मन्कना नडुम पुटटोनन नग़्‍का-पियल सिरप मूंड दियाङ गुमयाता लोप्पा मनजि जीवा अरयकन. केंजाटु, योनाना कबुरतुन केंजिसि निनवे सहरतोरु तमा पापमताहि मिळन्‍तोर. ऊळाटु, योनाह्‌काय बेरोग़ ओर्वोग़ मीवा मुनेह निच मन्ह्‌तोग़, ओनन ननाने, मति मीट इतेक केंजविर. अदिह्‌के आक्रि नेयमता दियाते निनवे सहरतोर निचि इद पीळतोरिनु तप तासनुर. अद्रमलेह्‌काने सीबा देसेमता रानि साल्‍मोन राजाना बुदताङ पोल्‍लोङ केंजलाहि वेल्‍ला जेकताहि अगा वास मता. ऊळाटु, साल्‍मोनिह्‌काय बेरोग़ ओर्वोग़ मीवा मुनेह निच मन्ह्‌तोग़, मति मीट इतेक केंजविर. अदिह्‌के आक्रि नेयमता दियाते मीट नावाङ बुदताङ पोल्‍लोङ केंजवाह्‌कु, अद रानि वने निचि इद पीळतोरिनु तप तासग़ा.” “इद पीळता बेगा बह आयग़ा इदिन पुन्पिह कीयलाह नना मीक उंद पोल्‍लो वेहतह्‌नन. उंद देयमि बेस्‍के मन्कनाहि पेसिह्‌ता अस्‍के अदु मेटाङ-मेटाङ पिसाङ आतप तिरियसोर, मनदलाह जागा पर्ह्‌किह्‌ता, मति तान्‍कु जागा दोर्को. अस्‍के अद देयमि आलिह कीस्‍ता, ‘बोनग्‍डाहि नना पेसिस वातन, अगा ओसोवन मल्‍स दाकन,’ इद्रम इन्ह्‌ता. पया अन्‍ज ऊळिह्‌ता अस्‍के अद मुनेता लोनु रिकम आतदु, नेहतदु, ऊसतदु इद्रम तान्‍कु बेस दिसिह्‌ता. अस्‍के पया अद अनजि तन्‍काय लाग्‍वव एळुङ देयह्‌किन तना संगे गोत कीस ततह्‌ता. अस्‍के अवु ओग़ मन्कना लोप्पा नेङिस जागा आस्‍ताङ. पया ओना इंजेटा गोसा मुनेतदिह्‌काय वेल्‍ला करबता आस्‍ता. अद्रमलेह्‌काने इद लाग्‍वा पीळतोरिह्‌कु तमाङ जीवाने नावाङ पोल्‍लोह्‌क जागा एवाह्‌कु इद्रमे गोसा आयग़ा.” गुम आता मुडा संगे येसु वळ्ह्‌कसोर मनेके ओना तलोग़ि, ओनाङ तमोर वासि, ओना संगे वळ्ह्‌कना मन्ह्‌ता, इनजि लोता पलते निच मतोर. अस्‍के बोग़ो येसुन वेहतोग़, “गूरु, नीवा यायालि, नीवा तमोर पलते नीवा अग़ ऊळसोर निच मन्ह्‌तोर,” इतोग़. तेन केंजिस येसु इतोग़, “नावा यायालि, नावाङ तमोर, मा लोतोर बोरु, इदिन मीट पुह्‌‍निरा?” पया माक कग़यवालोरके कय उपिसि, “ऊळाटु! मा लोतोरा लेह्‌का एरेटोर इतेके निटम वेरे! बोर नावा देवुळदीपतोग़ बाबाल वेहतपु ताकिह्‌तोर, ओरे नावा दादाललेह्‌का, तमोग़लेह्‌का, एलोलेह्‌का, अकललेह्‌का, तलोग़लेह्‌का एरेटोर आंदुर,” इनजोर येसु इतोग़.